Tôi là con của làng bánh cuốn Thanh Trì dù địa giới có thay đổi

Tôi sinh ra trong mùi thơm dìu dịu của lá chuối, của bột gạo quê xay nhuyễn, của từng lớp bánh mỏng tang dẻo quánh phủ trên tấm vải lụa căng giữa nồi nước sôi nghi ngút. Tôi là con của làng nghề bánh cuốn Thanh Trì – cái tên đã ăn sâu vào máu thịt bao thế hệ, là niềm tự hào, là danh xưng mà mỗi người dân quê tôi luôn nhắc đến với ánh mắt lấp lánh.

Mẹ tôi vẫn thường kể, bà tôi là một trong những người nổi tiếng khéo tay trong làng. Tay bà tráng bánh nhanh thoăn thoắt, từng lớp bánh tròn đều, mỏng đến mức đặt lên đĩa là gần như trong suốt, nhưng vẫn dai mềm và ngọt thơm mùi gạo mới. Mỗi buổi sớm, cả nhà dậy từ tinh mơ, lửa bếp rực lên, tiếng nước sôi sùng sục, rồi tiếng úp vung, nhấc vung… như bản hòa âm bình dị của một làng nghề đã mấy trăm năm tuổi.

Thế rồi, những thay đổi về địa giới hành chính đến như một cơn gió. Từ một phần của Phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai xưa, làng tôi nay thuộc về phường Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai. Cái tên “bánh cuốn Thanh Trì” dần bị gọi lệch thành “bánh cuốn Vĩnh Hưng” – nghe lạ lẫm như thể lớp áo quê hương thân thuộc bị thay bằng tấm áo mới chưa kịp quen hơi. Tôi đã từng giận dỗi, từng đau đáu: Liệu nghề truyền thống của cha ông có bị lãng quên chỉ vì một dòng ranh giới hành chính?

Nhưng rồi tôi hiểu – dù có đổi tên, hồn nghề vẫn còn đó. Bàn tay mẹ tôi vẫn đều đặn từng đêm xay bột, lọc nước, ủ bột sao cho bánh được mịn và trong nhất. Những nồi tráng vẫn nghi ngút khói sớm mai. Và khách quen vẫn gọi: “Cho tôi một đĩa bánh cuốn Thanh Trì nhé!” – họ gọi bằng cả ký ức, bằng cả niềm tin rằng: Cái tên có thể thay đổi, nhưng tinh hoa thì không bao giờ phai nhạt.

Tôi, giờ đây, vẫn nối nghiệp cha ông. Nhưng mỗi lần nhắc: “Tôi làm bánh cuốn ở Vĩnh Hưng,” lòng lại rưng rưng – như thể đang giới thiệu một phần của mình mà không dám nhắc đến cái tên “Thanh Trì” nữa. Tôi ước gì, trong trái tim những người Hà Nội, và cả người yêu ẩm thực đất Việt, vẫn sẽ còn mãi một dòng bánh cuốn mang tên làng cũ – một biểu tượng cho sự tinh tế, công phu và bền bỉ của người làm nghề.

Bởi, tên có thể mất – nhưng hồn làng, hồn nghề thì vẫn chảy mãi trong từng lớp bánh cuốn mỏng tang kia.